चक्षुराद्यधिकरणम्

तात्पर्यचन्द्रिका

।। ॐ चक्षुरादिवत्तु तत्सहशिष्ट्यादिभ्यः ॐ ।।

पूर्वत्रोक्ता प्राणस्योत्पत्तिरिह पूर्वपक्षे स्वातन्त्र्यादाक्षिप्यत इति सङ्गतिः । अत्रोक्तं ब्रह्मणः सर्वस्रष्टृत्वादिकं किं मुख्यप्राणस्वातन्त्र्यश्रुतिविरुद्धं न वेति चिन्ता । तदर्थं तत्पारतन्त्र्यश्रुतिः किं प्रबलस्वातन्त्र्यश्रुतिबाधितोत नेति । तदर्थं स्वातन्त्र्यश्रुतिः किं मुख्येश्वराभिप्राया उत अवान्तरेश्वराभिप्रायेति ।। कर्तृप्रयोज्यत्वेति ।। सुषुप्तौ जीवप्रयत्नाभावे चक्षुरादीनां व्यापारादर्शनाज्जीवप्रयोज्यत्वम् । मुख्यप्राणस्य तु तदा व्यापारदर्शनात्तदप्रयोज्यत्वमिति भावः ।। छ ।। चक्षुराद्यधिकरणम् ।। ७ ।।

प्रकाशिका

।। स्पष्टो ग्रन्थः ।।

चन्द्रिकाविवृतिः

ॐ चक्षुरादिवत्तु तत्सहशिष्ट्यादिभ्यः ॐ ।। सङ्गतिरिति ।। पूर्वाधिकरणसिद्धान्ताक्षेपेण पूर्वपक्षोत्थानादुपजीव्योपजीवकसङ्गतिरिति भावः